Tiến trình phát triển hệ thống MEOSAR

Cospas-Sarsat là hệ thống vệ tinh toàn cầu phục vụ mục đích Tìm kiếm Cứu nạn, do các nước Canada, Pháp, Mỹ và Nga thành lập năm 1979 và từ đó đến nay hệ thống Cospas-Sarsat liên tục được phát triển qua các giai đoạn với mục tiêu ngày càng giảm thời gian cần thiết để phát hiện và định vị các sự kiện Tìm kiếm cứu nạn trên toàn thế giới. Hệ thống được thiết kế đang hoạt động với hai loại vệ tinh là vệ tinh quỹ đạo tầm thấp (LEOSAR) và hệ thống vệ tinh quỹ đạo địa tĩnh (GEOSAR) thu và chuyển tiếp các tín hiệu phát đi từ các phao vô tuyến cấp cứu trên tần số 406 MHz. Với mong muốn đáp ứng tốt hơn, hỗ trợ đắc lực hơn nữa trong việc cung cấp thông tin dữ liệu của các báo động cấp cứu, Tổ chức Cospas-Sarsat đã triển khai hệ thống vệ tinh quỹ đạo tầm trung MEOSAR. Hệ thống này sẽ khắc phục những hạn chế từ việc khai thác hai hệ thống LEOSAR và GEOSAR như không bao phủ được hai vùng cực đối với hệ thống GEOSAR, thời gian trễ khi thu nhận và chuyển tiếp thông tin cấp cứu ở hệ thống LEOSAR do vùng bao phủ của vệ tinh nhỏ và số lượng vệ tinh còn hạn chế.

Từ ngày 13/12/2016, Pháp và Mỹ đã bắt đầu bước vào giai đoạn chuyển đổi (EOC - Early Operational Capability) từ hoạt động thử nghiệm sang chính thức phân phối các dữ liệu báo động cấp cứu thu được từ hệ thống MEOSAR, dự kiến giai đoạn này sẽ kết thúc vào cuối năm 2018. Tiếp theo đó là giai đoạn đánh giá năng lực hoạt động ban đầu (IOC - Initial Operational Capability) và giai đoạn năng lực hoạt động đầy đủ (FOC - Full Operational Capability) khi số lượng thành phần mặt đất và thành phần vệ tinh đã hòa mạng có vùng bao phủ toàn cầu. Trong giai đoạn EOC hiện tại cho thấy hệ thống MEOSAR thu tín hiệu báo nạn từ phao Cospas-Sarsat tức thời và nhanh chóng xác định vị trí chính xác của phao, từ đó thông tin báo nạn cũng được chuyển tiếp nhanh chóng tới các cơ quan Tìm kiếm Cứu nạn. Và khi hệ thống MEOSAR đạt năng lực hoạt động đầy đủ FOC, đảm bảo người sử dụng phao Cospas-Sarsat trên bất cứ vùng lãnh thổ, lãnh hải nào trên thế giới đều được phát hiện gần như ngay lập tức sau khi kích hoạt phao phát đi tín hiệu báo nạn. Trong trường hợp người hoặc phương tiện bị nạn thật, các hành động Tìm kiếm Cứu nạn sẽ nhanh chóng được đưa ra hỗ trợ kịp thời cho người bị nạn. Còn trong trường hợp xác minh được tín hiệu báo nạn là giả, các cơ quan Tìm kiếm Cứu nạn cũng có thể liên lạc được với chủ sở hữu phao, người đang sử dụng phao yêu cầu ngừng kích hoạt phao hoặc có các thông tin hỗ trợ khác về việc xử lý phát lỗi của phao Cospas-Sarsat. Do đó, việc xác định tính chất bị nạn là rất quan trọng cho các hành động Tìm kiếm Cứu nạn tiếp theo, tránh lãng phí nguồn lực đối với các trường hợp báo nạn giả gây ảnh hưởng đến người, phương tiện bị nạn thật. Để công tác xác minh thông tin được chính xác và kịp thời, việc cung cấp các dữ liệu về phao là bắt buộc và người sử dụng phao cũng như chủ sở hữu phải có trách nhiệm cung cấp đầy đủ các dữ liệu phao Cospas-Sarsat.

Ngày 02/04/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 19/2013/QĐ-TTg ban hành Quy chế cung cấp, quản lý, khai thác dữ liệu Phao Cospas-Sarsat và tiếp nhận, xử lý, truyền phát thông tin báo động cấp cứu Cospas-Sarsat. Quyết định nêu rõ, chủ phao Cospas-Sarsat có trách nhiệm cung cấp cho Trung tâm điều hành thông tin vệ tinh Cospas-Sarsat Việt Nam (Trung tâm VNMCC) thông tin, dữ liệu về phao Cospas-Sarsat chính xác, đầy đủ và kịp thời phục vụ cho công tác Tìm kiếm Cứu nạn. Một bộ hồ sơ cung cấp dữ liệu phao Cospas-Sarsat bao gồm Bản khai cung cấp thông tin, dữ liệu theo đúng loại phao và Bản sao chụp Giấy phép sử dụng tần số theo quy định của pháp luật.

Từ khi Quyết định 19/2013/QĐ-TTg có hiệu lực thi hành trung tâm VNMCC đã nhận được rất nhiều hồ sơ đăng ký phao từ các chủ phao Cospas-Sarsat. Cụ thể, tính đến hết tháng 02/2017, trung tâm VNMCC đang quản lý hơn 1700 phao Cospas-Sarsat các loại, đây là nguồn thông tin rất hữu ích trong việc xử lý thông tin các cuộc báo nạn. Để gửi hồ sơ đăng ký phao tới Trung tâm VNMCC, chủ sở hữu phao có thể nộp trực tiếp, đăng ký qua website vnmcc.vishipel.vn hoặc gửi hồ sơ tới địa chỉ trung tâm VNMCC qua hệ thống bưu chính.

Để biết thêm thông tin chi tiết về đăng ký và sử dụng dữ liệu đăng ký Phao Cospas-Sarsat, xin hãy liên hệ tới:

 Đài Thông tin Vệ tinh Mặt đất Cospas-Sarsat Việt Nam:

Điện thoại   : +84-225-382 2181

Fax               : +84-225-384 2979

Email          : vnmcc_op@vishipel.com.vn

Địa chỉ        : Số 2, Nguyễn Thượng Hiền, Hồng Bàng, Hải Phòng

 

Phạm Văn Khương – Đài TTDH Hải Phòng