Kế hoạch hiện đại hóa hệ thống GMDSS và sự tác động tới Chương 4 Công ước SOLAS

Kể từ khi ra đời cho đến nay, hệ thống GMDSS đã khẳng định được vai trò quan trọng trong công tác hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn, an toàn hành hải cho người và phương tiện hoạt động trên biển. Tuy nhiên, để đáp ứng với sự phát triển của khoa học công nghệ hiện nay, Tổ chức IMO đã đưa ra kế hoạch về Đánh giá và Hiện đại hóa hệ thống GMDSS, nội dung chi tiết về đánh giá hệ thống GMDSS được thông qua tại kỳ họp MSC 96 vào cuối năm 2016; đến đầu năm 2017, một kế hoạch về hiện đại hóa hệ thống GMDSS được thông qua tại kỳ họp MSC 97, kế hoạch này được thực thi trong khoảng 2018 đến 2024 và có hiệu lực dự kiến từ năm 2024. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi xin giới thiệu những nội dung chính từ việc đánh giá chi tiết hệ thống GMDSS và sự tác động tới chương 4 Công ước SOLAS.

Như chúng ta đã biết, nội dung của Chương 4 – Thông tin liên lạc vô tuyến điện Công ước SOLAS gồm những phần chính: Những quy định chung, các cam kết của Chính phủ thành viên, các yêu cầu đáp ứng của tàu (trang thiết bị theo vùng biển, yêu cầu trực canh, bảo dưỡng, nhân viên vô tuyến điện, …). Trong khi đó, một số điểm chính trong đánh giá và hiện đại hóa hệ thống GMDSS như sau:

Định nghĩa lại Vùng biển A3, phân loại lại thông tin an toàn hàng hải

Theo định nghĩa mới này, vùng bao phủ của dịch vụ thông tin vệ tinh di động sẽ thay thế cho vùng phủ sóng của vệ tinh địa tĩnh Inmarsat và không còn ranh giới của 70 độ Bắc tới 70 độ Nam hoặc 76 độ Bắc đến 76 độ Nam như trước đây. Theo đó, trang thiết bị bắt buộc trang bị cho tàu cũng từ đó thay đổi theo vùng biển và theo nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh. Trong quá trình hiện đại hóa hệ thống GMDSS, sẽ có nhiều nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh mới được công nhận trong hệ thống GMDSS, hệ thống thiết bị trên tàu để thu thông tin an toàn hàng hải cũng được mở rộng thay cho các hệ thống EGC SafetyNET hiện nay. Thiết bị thay đổi, kéo theo đó là sự thay đổi trong yêu cầu trực canh thông tin cấp cứu và an toàn hàng hải, đặc biệt trong Vùng biển A3.

Thêm vào đó sự thay đổi về loại thông tin an toàn hàng hải (trước đây) được phân chia thành hai nhóm: Thông tin An toàn Hàng hải và Thông tin Tìm kiếm cứu nạn, cụ thể như sau:

  • Thông tin An toàn Hàng hải (MSI): là các Cảnh báo Hành hải, Cảnh báo Khí tượng, Dự báo Thời tiết biển và các thông tin khẩn cấp an toàn khác liên quan đến các phương tiện hoạt động trên biển.
  • Thông tin Tìm kiếm Cứu nạn (SAR): là các báo động truyền tiếp cấp cứu và thông tin tìm kiếm cứu nạn khẩn cấp khác quảng bá tới các phương tiện hoạt động trên biển.

Vai trò của hệ thống NAVDAT – hệ thống Navtex thế hệ 2

Như chúng ta đã biết hệ thống Navtex là hệ thống phát và thu tự động thông tin an toàn hàng hải bằng phương thức điện báo in trực tiếp băng hẹp trên các tần số 518 kHz, 4209.5 kHz và 490 kHz. Thiết bị Navtex được yêu cầu bắt buộc trang bị khi tàu hoạt động trong Vùng biển A1, A2. Trong khi đó, nằm trong chương trình tổng thể về hiện đại hoá hệ thống GMDSS, NAVDAT được xem như một thành phần của GMDSS thế hệ 2 với chức năng cung cấp thông tin MSI và SAR tại các vùng biển A1, A2 thay thế cho NAVTEX. Hệ thống NAVDAT sử dụng công nghệ số trong kỹ thuật đóng gói, truyền phát bản tin, theo đó điểm ưu việt của Hệ thống NAVDAT là có thể cung cấp bản tin dưới nhiều định dạng khác nhau: Drawings, Graphs, Pictures, Data, … trong khi hệ thống Navtex hiện nay chỉ cung cấp duy nhất một định dạng là text. Các thử nghiệm thực tế đã cho kết quả khả quan đối với NAVDAT 500 kHz, tuy nhiên chưa có thử nghiệm thực tế nào ở thời điểm hiện tại về dải HF, theo đó cần một lộ trình phù hợp để hiện đại hóa, thay thế hoàn toàn hệ thống Navtex bằng hệ thống NAVDAT theo kế hoạch được phê duyệt.

Như vậy, việc đánh giá và hiện đại hóa hệ thống GMDSS ở nội dung thay đổi định nghĩa vùng biển A3, vai trò của hệ thống NAVDAT đã có sự tác động thay đổi về trang thiết bị bắt buộc trang bị cho tàu theo Vùng biển, trực canh thông tin an toàn hàng hải và nghĩa vụ đáp ứng (phía bờ) của các quốc gia thành viên tại Chương 4 công ước SOLAS. Là đại diện được chỉ định của Việt Nam trong việc cung cấp các dịch vụ thông tin liên lạc vô tuyến trên biển, Công ty VISHIPEL sẽ từng bước kiện toàn hệ thống kỹ thuật, dịch vụ để cung cấp dịch vụ mới theo kế hoạch hiện đại hóa hệ thống GMDSS dự kiến có hiệu lực từ năm 2024.

 

Vũ Phương Thanh – Phòng Điều hành mạng